Milk Plant Water Treatment Process

-


 Milk Plant Water Treatment Process

Introduction

Water is one of the most important raw materials in a milk plant. It is used for milk processing, equipment cleaning (CIP), boiler, cooling tower, floor washing, and staff hygiene.
If water quality is poor, it directly affects milk quality, bacterial count, taste, shelf life, and plant hygiene.

That is why proper water treatment system is mandatory in every milk plant.

Why Water Treatment is Important in Milk Plant?

✔ Prevent milk contamination
✔ Maintain hygiene & food safety
✔ Protect equipment from scale & corrosion
✔ Meet FSSAI, ISO 22000, AGMARK standards
✔ Improve milk shelf life

Sources of Water in Milk Plant

  1. Borewell water

  2. Municipal water

  3. Tanker water (temporary)

⚠️ Raw water cannot be used directly – treatment is compulsory.

Milk Plant Water Treatment Process (Step by Step)

1️⃣ Raw Water Storage Tank

  • Raw water collected in underground/overhead tank

  • Tank should be:

    • Cemented or food-grade

    • Covered

    • Cleaned monthly

2️⃣ Pressure Sand Filter (PSF)

Purpose:
✔ Remove sand, dust, turbidity, suspended solids

Working:
Water passes through layers of sand & gravel.

Maintenance:

  • Backwash daily or alternate day

  • Check pressure drop

3️⃣ Activated Carbon Filter (ACF)

Purpose:
✔ Remove:

  • Bad smell

  • Color

  • Chlorine

  • Organic impurities

Benefit in Milk Plant:
Improves water taste & prevents milk flavor defect.

4️⃣ Water Softener

Purpose:
✔ Remove hardness (Calcium & Magnesium)

Why important?

  • Prevent scale in:

    • Boiler

    • Pasteurizer

    • Heat exchanger

    • CIP pipelines

Hardness after treatment:
๐Ÿ‘‰ Below 50 ppm

5️⃣ Micron Cartridge Filter

Rating:

  • 5 micron / 1 micron

Purpose:
✔ Remove fine particles before RO or UV

6️⃣ Reverse Osmosis (RO) System

Purpose:
✔ Remove:

  • TDS

  • Heavy metals

  • Salts

  • Chemicals

RO Output Water Use:

  • CIP

  • Milk processing

  • Ingredient mixing

TDS After RO:
๐Ÿ‘‰ 50–150 ppm (ideal)

7️⃣ UV Sterilization

Purpose:
✔ Kill bacteria, virus, pathogens

Chemical-free process
Essential before potable water use.

8️⃣ Chlorination / Ozonation

Purpose:
✔ Final disinfection

Standard Chlorine Dose:
๐Ÿ‘‰ 0.2 – 0.5 ppm residual chlorine

⚠️ Over-chlorination avoided (milk smell issue)

Water Usage Areas in Milk Plant

AreaWater Quality Required
Milk processingRO + UV treated
CIP cleaningSoft + RO
BoilerSoftened water
Cooling towerFiltered water
Floor washingFiltered water
DrinkingRO + UV

Water Quality Standards (Milk Plant)

As per FSSAI / BIS

  • pH: 6.5 – 8.5

  • TDS: < 500 ppm

  • Hardness: < 200 ppm

  • Coliform: Absent

  • Total Plate Count: < 100 CFU/ml

Water Testing Schedule

✔ Daily: pH, TDS
✔ Weekly: Hardness, chlorine
✔ Monthly: Microbiological test
✔ Yearly: Complete chemical analysis

Common Water Problems in Milk Plant

❌ High hardness → scale formation
❌ High TDS → salty taste
❌ Bacteria → milk spoilage
❌ Iron → brown stains & bad smell

Preventive Maintenance Tips

✔ Backwash filters regularly
✔ Change RO membranes on time
✔ Clean storage tanks monthly
✔ Maintain water treatment logbook
✔ Train staff on hygiene

Conclusion

A well-designed water treatment system is the backbone of a hygienic milk plant.
Clean water ensures:

  • Safe milk

  • Long shelf life

  • Equipment safety

  • Regulatory compliance








๐Ÿ’ง เคฎिเคฒ्เค• เคช्เคฒांเคŸ เคตाเคŸเคฐ เคŸ्เคฐीเคŸเคฎेंเคŸ เคช्เคฐोเคธेเคธ

(Milk Plant Water Treatment Process)

เคชเคฐिเคšเคฏ (Introduction)

เคชाเคจी เคฎिเคฒ्เค• เคช्เคฒांเคŸ เค•ा เคธเคฌเคธे เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค•เคš्เคšा เคฎाเคฒ (Raw Material) เคนोเคคा เคนै। เคชाเคจी เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เคจिเคฎ्เคจ เค•ाเคฐ्เคฏों เคฎें เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै:

  • เคฆूเคง เคช्เคฐोเคธेเคธिंเค—

  • เคฎเคถीเคจ เค”เคฐ เคชाเค‡เคช เคฒाเค‡เคจ เค•ी เคธเคซाเคˆ (CIP)

  • เคฌॉเคฏเคฒเคฐ

  • เค•ूเคฒिंเค— เคŸाเคตเคฐ

  • เคซเคฐ्เคถ เค•ी เคธเคซाเคˆ

  • เค•เคฐ्เคฎเคšाเคฐिเคฏों เค•ी เคธ्เคตเคš्เค›เคคा

เคฏเคฆि เคชाเคจी เค•ी เค—ुเคฃเคตเคค्เคคा เค–เคฐाเคฌ เคนो, เคคो เค‡เคธเค•ा เคธीเคงा เค…เคธเคฐ เคฆूเคง เค•ी เค—ुเคฃเคตเคค्เคคा, เคฌैเค•्เคŸीเคฐिเคฏा เค•ाเค‰ंเคŸ, เคธ्เคตाเคฆ, เคถेเคฒ्เคซ เคฒाเค‡เคซ เค”เคฐ เคช्เคฒांเคŸ เคนाเค‡เคœीเคจ เคชเคฐ เคชเคก़เคคा เคนै।

เค‡เคธीเคฒिเค เคนเคฐ เคฎिเคฒ्เค• เคช्เคฒांเคŸ เคฎें เคธเคนी เคตाเคŸเคฐ เคŸ्เคฐीเคŸเคฎेंเคŸ เคธिเคธ्เคŸเคฎ เค…เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคนोเคคा เคนै।

เคฎिเคฒ्เค• เคช्เคฒांเคŸ เคฎें เคตाเคŸเคฐ เคŸ्เคฐीเคŸเคฎेंเคŸ เค•्เคฏों เคœเคฐूเคฐी เคนै?

✔ เคฆूเคง เค•ो เคช्เคฐเคฆूเคทเคฃ เคธे เคฌเคšाเคจे เค•े เคฒिเค
✔ เคนाเค‡เคœीเคจ เค”เคฐ เคซूเคก เคธेเคซ्เคŸी เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจे เค•े เคฒिเค
✔ เคฎเคถीเคจों เคฎें เคธ्เค•ेเคฒ เค”เคฐ เคœंเค— เคธे เคฌเคšाเคต
✔ FSSAI, ISO 22000, AGMARK เคฎाเคจเค•ों เค•ो เคชूเคฐा เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค
✔ เคฆूเคง เค•ी เคถेเคฒ्เคซ เคฒाเค‡เคซ เคฌเคข़ाเคจे เค•े เคฒिเค

เคฎिเคฒ्เค• เคช्เคฒांเคŸ เคฎें เคชाเคจी เค•े เคธ्เคฐोเคค

  • เคฌोเคฐเคตेเคฒ เค•ा เคชाเคจी

  • เคจเค—เคฐ เคชाเคฒिเค•ा (Municipal) เค•ा เคชाเคจी

  • เคŸैंเค•เคฐ เค•ा เคชाเคจी (เค…เคธ्เคฅाเคฏी เคฐूเคช เคธे)

⚠️ เค•เคš्เคšा เคชाเคจी เคธीเคงे เค‡เคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคจเคนीं เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा – เคŸ्เคฐीเคŸเคฎेंเคŸ เคœเคฐूเคฐी เคนै।

๐Ÿงช เคฎिเคฒ्เค• เคช्เคฒांเคŸ เคตाเคŸเคฐ เคŸ्เคฐीเคŸเคฎेंเคŸ เคช्เคฐोเคธेเคธ (Step by Step)

1️⃣ เคฐॉ เคตाเคŸเคฐ เคธ्เคŸोเคฐेเคœ เคŸैंเค•

เค•เคš्เคšा เคชाเคจी เค…ंเคกเคฐเค—्เคฐाเค‰ंเคก เคฏा เค“เคตเคฐเคนेเคก เคŸैंเค• เคฎें เคธंเค—्เคฐเคน เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै।

เคŸैंเค• เคนोเคจा เคšाเคนिเค:

  • เคธीเคฎेंเคŸेเคก เคฏा เคซूเคก-เค—्เคฐेเคก

  • เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคขเค•ा เคนुเค†

  • เคฎเคนीเคจे เคฎें เค•เคฎ เคธे เค•เคฎ เคเค• เคฌाเคฐ เคธाเคซ เค•िเคฏा เคนुเค†

2️⃣ เคช्เคฐेเคถเคฐ เคธैंเคก เคซिเคฒ्เคŸเคฐ (PSF)

เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ:
✔ เคฐेเคค, เคฎिเคŸ्เคŸी, เค—ंเคฆเค—ी เค”เคฐ เคŸเคฐ्เคฌिเคกिเคŸी เคนเคŸाเคจा

เค•ाเคฐ्เคฏ เคช्เคฐเคฃाเคฒी:
เคชाเคจी เคฐेเคค เค”เคฐ เค•ंเค•เคก़ เค•ी เคชเคฐเคคों เคธे เคนोเค•เคฐ เค—ुเคœเคฐเคคा เคนै।

เคฎेंเคŸेเคจेंเคธ:

  • เคฐोเคœ เคฏा เคเค• เคฆिเคจ เค›ोเคก़เค•เคฐ เคฌैเค•เคตॉเคถ

  • เคช्เคฐेเคถเคฐ เคก्เคฐॉเคช เคšेเค• เค•เคฐें

3️⃣ เคเค•्เคŸिเคตेเคŸेเคก เค•ाเคฐ्เคฌเคจ เคซिเคฒ्เคŸเคฐ (ACF)

เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ:
✔ เคฌเคฆเคฌू
✔ เคฐंเค—
✔ เค•्เคฒोเคฐीเคจ
✔ เค‘เคฐ्เค—ेเคจिเค• เค—ंเคฆเค—ी เคนเคŸाเคจा

เคซाเคฏเคฆा:
เคชाเคจी เค•ा เคธ्เคตाเคฆ เคฌेเคนเคคเคฐ เคฌเคจाเคคा เคนै เค”เคฐ เคฆूเคง เคฎें เคซ्เคฒेเคตเคฐ เคกिเคซेเค•्เคŸ เคจเคนीं เค†เคจे เคฆेเคคा।

4️⃣ เคตाเคŸเคฐ เคธॉเคซ्เคŸเคจเคฐ

เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ:
✔ เคนाเคฐ्เคกเคจेเคธ (เค•ैเคฒ्เคถिเคฏเคฎ เค”เคฐ เคฎैเค—्เคจीเคถिเคฏเคฎ) เคนเคŸाเคจा

เค•्เคฏों เคœเคฐूเคฐी เคนै?

  • เคฌॉเคฏเคฒเคฐ

  • เคชाเคถ्เคšเคฐाเค‡เคœ़เคฐ

  • เคนीเคŸ เคเค•्เคธเคšेंเคœเคฐ

  • CIP เคชाเค‡เคชเคฒाเค‡เคจ

เคฎें เคธ्เค•ेเคฒ เคœเคฎเคจे เคธे เคฐोเค•เคคा เคนै।

เคŸ्เคฐीเคŸเคฎेंเคŸ เค•े เคฌाเคฆ เคนाเคฐ्เคกเคจेเคธ:
๐Ÿ‘‰ 50 ppm เคธे เค•เคฎ

5️⃣ เคฎाเค‡เค•्เคฐोเคจ เค•ाเคฐ्เคŸ्เคฐिเคœ เคซिเคฒ्เคŸเคฐ

เคฐेเคŸिंเค—:

  • 5 เคฎाเค‡เค•्เคฐोเคจ / 1 เคฎाเค‡เค•्เคฐोเคจ

เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ:
✔ RO เคฏा UV เคธे เคชเคนเคฒे เคฌाเคฐीเค• เค•เคฃ เคนเคŸाเคจा

6️⃣ เคฐिเคตเคฐ्เคธ เค‘เคธ्เคฎोเคธिเคธ (RO) เคธिเคธ्เคŸเคฎ

เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ:
✔ TDS
✔ เคญाเคฐी เคงाเคคुเคं
✔ เคฒเคตเคฃ
✔ เค•ेเคฎिเค•เคฒ्เคธ เคนเคŸाเคจा

RO เคชाเคจी เค•ा เค‰เคชเคฏोเค—:

  • CIP เคธเคซाเคˆ

  • เคฆूเคง เคช्เคฐोเคธेเคธिंเค—

  • เค‡ंเค—्เคฐीเคกिเคंเคŸ เคฎिเค•्เคธिंเค—

RO เค•े เคฌाเคฆ TDS:
๐Ÿ‘‰ 50–150 ppm (เค†เคฆเคฐ्เคถ)

7️⃣ UV เคธ्เคŸेเคฐिเคฒाเค‡เคœेเคถเคจ

เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ:
✔ เคฌैเค•्เคŸीเคฐिเคฏा, เคตाเคฏเคฐเคธ เค”เคฐ เคฐोเค—ाเคฃु เคจเคท्เคŸ เค•เคฐเคจा

✔ เค•ेเคฎिเค•เคฒ-เคซ्เคฐी เคช्เคฐเค•्เคฐिเคฏा
✔ เคชीเคจे เคฏोเค—्เคฏ เคชाเคจी เค•े เคฒिเค เค†เคตเคถ्เคฏเค•

8️⃣ เค•्เคฒोเคฐीเคจेเคถเคจ / เค“เคœ़ोเคจेเคถเคจ

เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ:
✔ เค…ंเคคिเคฎ เคกिเคธเค‡ंเคซेเค•्เคถเคจ

เคฎाเคจเค• เค•्เคฒोเคฐीเคจ เคฎाเคค्เคฐा:
๐Ÿ‘‰ 0.2 – 0.5 ppm (Residual Chlorine)

⚠️ เคœ्เคฏाเคฆा เค•्เคฒोเคฐीเคจ เคธे เคฆूเคง เคฎें เคฌเคฆเคฌू เค† เคธเค•เคคी เคนै।

๐Ÿญ เคฎिเคฒ्เค• เคช्เคฒांเคŸ เคฎें เคชाเคจी เค•ा เค‰เคชเคฏोเค—

เค•्เคทेเคค्เคฐเค†เคตเคถ्เคฏเค• เคชाเคจी เค•ी เค—ुเคฃเคตเคค्เคคा
เคฆूเคง เคช्เคฐोเคธेเคธिंเค—RO + UV
CIP เคธเคซाเคˆเคธॉเคซ्เคŸ + RO
เคฌॉเคฏเคฒเคฐเคธॉเคซ्เคŸ เคตाเคŸเคฐ
เค•ूเคฒिंเค— เคŸाเคตเคฐเคซिเคฒ्เคŸเคฐ्เคก
เคซเคฐ्เคถ เคธเคซाเคˆเคซिเคฒ्เคŸเคฐ्เคก
เคชीเคจे เค•ा เคชाเคจीRO + UV

๐Ÿ“ เคตाเคŸเคฐ เค•्เคตाเคฒिเคŸी เคธ्เคŸैंเคกเคฐ्เคก (FSSAI / BIS)

  • pH: 6.5 – 8.5

  • TDS: 500 ppm เคธे เค•เคฎ

  • เคนाเคฐ्เคกเคจेเคธ: 200 ppm เคธे เค•เคฎ

  • เค•ोเคฒिเคซॉเคฐ्เคฎ: เคจ เค•े เคฌเคฐाเคฌเคฐ (Absent)

  • TPC: 100 CFU/ml เคธे เค•เคฎ

๐Ÿงซ เคตाเคŸเคฐ เคŸेเคธ्เคŸिंเค— เคถेเคก्เคฏूเคฒ

✔ เคฐोเคœाเคจा: pH, TDS
✔ เคธाเคช्เคคाเคนिเค•: เคนाเคฐ्เคกเคจेเคธ, เค•्เคฒोเคฐीเคจ
✔ เคฎाเคธिเค•: เคฎाเค‡เค•्เคฐोเคฌाเคฏोเคฒॉเคœिเค•เคฒ เคŸेเคธ्เคŸ
✔ เคตाเคฐ्เคทिเค•: เคชूเคฐी เค•ेเคฎिเค•เคฒ เคœांเคš

❌ เคฎिเคฒ्เค• เคช्เคฒांเคŸ เคฎें เค†เคฎ เคชाเคจी เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏाเคं

❌ เคœ्เคฏाเคฆा เคนाเคฐ्เคกเคจेเคธ → เคธ्เค•ेเคฒ เคœเคฎเคจा
❌ เคœ्เคฏाเคฆा TDS → เค–ाเคฐा เคธ्เคตाเคฆ
❌ เคฌैเค•्เคŸीเคฐिเคฏा → เคฆूเคง เคœเคฒ्เคฆी เค–เคฐाเคฌ
❌ เค†เคฏเคฐเคจ → เคญूเคฐे เคฆाเค— เค”เคฐ เคฌเคฆเคฌू

๐Ÿ› ️ เคช्เคฐिเคตेंเคŸिเคต เคฎेंเคŸेเคจेंเคธ เคŸिเคช्เคธ

✔ เคซिเคฒ्เคŸเคฐ เค•ा เคจिเคฏเคฎिเคค เคฌैเค•เคตॉเคถ
✔ RO เคฎेเคฎ्เคฌ्เคฐेเคจ เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เคฌเคฆเคฒें
✔ เคธ्เคŸोเคฐेเคœ เคŸैंเค• เคฎเคนीเคจे เคฎें เคธाเคซ เค•เคฐें
✔ เคตाเคŸเคฐ เคŸ्เคฐीเคŸเคฎेंเคŸ เคฒॉเค—เคฌुเค• เคฐเค–ें
✔ เคธ्เคŸाเคซ เค•ो เคนाเค‡เคœीเคจ เคŸ्เคฐेเคจिंเค— เคฆें

✅ เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท (Conclusion)

เคเค• เค…เคš्เค›ा เคตाเคŸเคฐ เคŸ्เคฐीเคŸเคฎेंเคŸ เคธिเคธ्เคŸเคฎ เคฎिเคฒ्เค• เคช्เคฒांเคŸ เค•ी เคฐीเคข़ เคนोเคคा เคนै।
เคธाเคซ เคชाเคจी เคธे เคฎिเคฒเคคा เคนै:

✔ เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฆूเคง
✔ เคฒंเคฌी เคถेเคฒ्เคซ เคฒाเค‡เคซ
✔ เคฎเคถीเคจों เค•ी เคธुเคฐเค•्เคทा
✔ เคธเคฐเค•ाเคฐी เคจिเคฏเคฎों เค•ा เคชाเคฒเคจ

๐Ÿ’ก เคฏाเคฆ เคฐเค–ें:

“เคธाเคซ เคชाเคจी = เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฆूเคง”

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Proper Mixing, Sampling, and Handling of Raw Milk

-
Image
1. Mixing: Thorough Agitation: Before sampling, ensure the bulk tank's contents are thoroughly mixed to achieve homogeneity. This can be done by agitating the milk for about 5 minutes. 2. Sampling: Use of Clean Equipment: Always use clean, sanitized dippers or sterile syringes to collect milk samples. Sampling Location: Collect samples from the top of the bulk tank, avoiding the outlet, as milk from the outlet may be contaminated. Sample Volume: Fill the sample container halfway to allow for expansion during freezing. 3. Handling: Immediate Cooling: Place samples on ice or in a refrigerator immediately after collection. If testing cannot be performed within 24 hours, freeze the samples. Labeling: Clearly label each sample with relevant information, including date, time, and source, to ensure traceability.  1. เคฎिเคถ्เคฐเคฃ: เคชूเคฐ्เคฃ เคฎिเคฒाเคจा: เคจเคฎूเคจा เคฒेเคจे เคธे เคชเคนเคฒे, เคฌเคฒ्เค• เคŸैंเค• เค•ी เคธाเคฎเค—्เคฐी เค•ो เค…เคš्เค›ी เคคเคฐเคน เคธे เคฎिเคฒाเคं เคคाเค•ि เคฆूเคง เคธเคฎाเคจ เคนो เคœाเค। เค‡เคธเค•े เคฒिเค เคฒเค—เคญเค— 5 เคฎिเคจเคŸ เคคเค• เคฆूเคง เค•ो เคนिเคฒाเคं। 2. เคจเคฎूเคจा เคฒेเคจा: เคธाเคซ เค‰เคช...
Read more

Milk Composition

-
Image
Milk Composition Milk Composition  Water : 87% Fat : 3.5% - 4.5% (depends on the type of milk) Proteins : 3.2% (mainly casein and whey proteins) Carbohydrates : 4.8% (mainly lactose) Minerals : 0.9% (calcium, phosphorus, magnesium, etc.) Vitamins : A, D, B12, riboflavin (B2), etc. Enzymes : Lactase, lipase, etc. Other Components : Immunoglobulins, hormones, etc. Milk Composition  เคชाเคจी (Water) : 87% เคตเคธा (Fat) : 3.5% - 4.5% (เคฆूเคง เค•े เคช्เคฐเค•ाเคฐ เคชเคฐ เคจिเคฐ्เคญเคฐ เค•เคฐเคคा เคนै) เคช्เคฐोเคŸीเคจ (Proteins) : 3.2% (เคฎुเค–्เคฏ เคฐूเคช เคธे เค•ेเคธिเคจ เค”เคฐ เคต्เคนे เคช्เคฐोเคŸीเคจ) เค•ाเคฐ्เคฌोเคนाเค‡เคก्เคฐेเคŸ (Carbohydrates) : 4.8% (เคฎुเค–्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคฒैเค•्เคŸोเคœ़) เค–เคจिเคœ (Minerals) : 0.9% (เค•ैเคฒ्เคถिเคฏเคฎ, เคซाเคธ्เคซोเคฐเคธ, เคฎैเค—्เคจीเคถिเคฏเคฎ, เค†เคฆि) เคตिเคŸाเคฎिเคจ (Vitamins) : A, D, B12, เคฐाเค‡เคฌोเคซ्เคฒेเคตिเคจ (B2), เค†เคฆि เคंเคœाเค‡เคฎ (Enzymes) : เคฒैเค•्เคŸेเคœ़, เคฒिเคชेเคœ़, เค†เคฆि เค…เคจ्เคฏ เค˜เคŸเค• (Other Components) : เค‡เคฎ्เคฏूเคจोเค—्เคฒोเคฌुเคฒिเคจ्เคธ, เคนाเคฐ्เคฎोเคจ, เค†เคฆि
Read more