๐งช Milk Laboratory Chemicals – Preparation Methods with Calculation (Complete Guide)
Introduction
Milk laboratory chemicals are used to test the quality, freshness, composition, and adulteration of milk. Accurate preparation of these chemicals is essential to obtain correct and reliable test results.
This article explains all commonly used milk lab chemicals, their purpose, preparation method, and calculations in simple English.
⚠️ Safety Precautions (Very Important)
Always wear gloves, apron, and eye protection
Add acid to water, never water to acid
Use distilled water only
Label all chemical bottles properly
Store chemicals away from food areas
1️⃣ Sulphuric Acid (Gerber Acid)
Purpose
Used in milk fat testing (Gerber method) to dissolve proteins and release fat.
Required Strength
Specific Gravity (SG): 1.820 – 1.825
Concentration: 90–91%
Preparation
⚠️ Not prepared in laboratory due to high risk
✔ Always use ready-made Gerber acid
✔ Only SG is checked using an acid hydrometer
2️⃣ Amyl Alcohol (Iso-Amyl Alcohol)
Purpose
Helps in clear separation of fat during Gerber fat test.
Purity Required
99% Iso-Amyl Alcohol
๐ Used directly, no preparation required
3️⃣ Sodium Hydroxide (NaOH) – For Acidity Test
Purpose
Used to determine milk acidity by titration.
Required Strength
0.1 Normal (0.1 N) NaOH
Calculation
Molecular weight of NaOH = 40
0.1 N NaOH = 4 g NaOH in 1 litre distilled water
Preparation Method
Weigh 4 g NaOH pellets
Dissolve in distilled water
Make final volume 1000 ml
4️⃣ Phenolphthalein Indicator
Purpose
Indicator used in acidity test to detect endpoint.
Required Strength
1% solution
Calculation
Phenolphthalein = 1 g
Ethanol (95%) = 100 ml
Preparation
Dissolve 1 g phenolphthalein in ethanol
Store in a dropper bottle
Endpoint color: Light pink
5️⃣ Methylene Blue Solution (MBRT Test)
Purpose
Used in MBRT test to check bacterial quality of milk.
Required Strength
0.005% solution
Calculation
0.005 g methylene blue in 100 ml distilled water
OR
0.05 g in 1000 ml (1 litre)
Preparation
Dissolve powder in distilled water
Store in dark glass bottle
6️⃣ Alcohol Solution (For Alcohol / COB Test)
Purpose
Used to check heat stability of milk.
Required Strength
68% Alcohol
Calculation (from 95% alcohol)
68 ml alcohol + 32 ml distilled water = 100 ml
7️⃣ Iodine Solution (Starch Test)
Purpose
Detects added starch in milk.
Preparation
Iodine crystals = 1 g
Potassium iodide = 2 g
Distilled water = 100 ml
Result
Blue color → Starch present
8️⃣ DMAB Reagent (Urea Test)
Purpose
Used to detect added urea in milk.
Preparation
DMAB (p-dimethylaminobenzaldehyde) = 1.6 g
Hydrochloric acid (HCl) = 100 ml
Result
Yellow color → Urea present
9️⃣ Resorcinol Reagent (Sugar Test)
Purpose
Detects added sugar in milk.
Preparation
Resorcinol = 1 g
Hydrochloric acid (HCl) = 100 ml
Result
Red color → Sugar present
๐ Sodium Chloride Solution (0.9%)
Purpose
Used for standardization and calibration.
Calculation
NaCl = 9 g
Distilled water = 1000 ml
1️⃣1️⃣ Distilled Water
Purpose
Used for:
All chemical preparations
Dilution and washing
✔ Must be mineral-free
✔ Low conductivity
๐ Summary Table
Chemical
Test Used For
Strength
Sulphuric Acid
Fat Test
SG 1.820–1.825
Amyl Alcohol
Fat Test
99%
NaOH
Acidity
0.1 N
Phenolphthalein
Indicator
1%
Methylene Blue
MBRT
0.005%
Alcohol
COB Test
68%
Iodine
Starch Test
Standard
DMAB
Urea Test
Standard
Conclusion
Correct preparation of milk laboratory chemicals is essential for accurate milk testing. Wrong concentration or improper handling can lead to false results. Always follow standard calculations, safety rules, and proper storage methods to maintain milk testing accuracy.
เคชเคฐिเคเคฏ (Introduction)
เคฆूเคง เคช्เคฐเคฏोเคเคถाเคฒा (Milk Laboratory) เคฎें เคेเคฎिเคเคฒ्เคธ เคा เคเคชเคฏोเค เคฆूเคง เคी เคुเคฃเคตเคค्เคคा, เคคाเคเคी, เคธंเคฐเคเคจा เคเคฐ เคฎिเคฒाเคตเค (Adulteration) เคी เคांเค เคे เคฒिเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคเคจ เคेเคฎिเคเคฒ्เคธ เคी เคธเคนी เคฎाเคค्เคฐा เคเคฐ เคธเคนी เคคเคฐीเคे เคธे เคคैเคฏाเคฐी เคฌเคนुเคค เคเคฐूเคฐी เคนोเคคी เคนै, เคคाเคि เคेเคธ्เค เคे เคชเคฐिเคฃाเคฎ เคธเคนी เคเคฐ เคญเคฐोเคธेเคฎंเคฆ เคนों।
เคฏเคน เคฒेเค เคฆूเคง เคฒैเคฌ เคฎें เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคนोเคจे เคตाเคฒे เคธเคญी เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคेเคฎिเคเคฒ्เคธ, เคเคจเคे เคเคชเคฏोเค, เคฌเคจाเคจे เคी เคตिเคงि เคเคฐ เคैเคฒเคुเคฒेเคถเคจ เคो เคเคธाเคจ เคญाเคทा เคฎें เคธเคฎเคाเคคा เคนै।
⚠️ เคธुเคฐเค्เคทा เคธाเคตเคงाเคจिเคฏाँ (เคฌเคนुเคค เคเคฐूเคฐी)
เคนเคฎेเคถा เคฆเคธ्เคคाเคจे (Gloves), เคเคช्เคฐเคจ เคเคฐ เคँเคों เคी เคธुเคฐเค्เคทा เคชเคนเคจें
เคนเคฎेเคถा เคเคธिเคก เคो เคชाเคจी เคฎें เคฎिเคฒाเคँ, เคชाเคจी เคो เคเคธिเคก เคฎें เคจเคนीं
เคेเคตเคฒ เคกिเคธ्เคिเคฒ्เคก เคตाเคเคฐ เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐें
เคธเคญी เคेเคฎिเคเคฒ เคฌोเคคเคฒों เคชเคฐ เคธเคนी เคฒेเคฌเคฒ เคฒเคाเคँ
เคेเคฎिเคเคฒ्เคธ เคो เคाเคจे-เคชीเคจे เคी เคเคเคน เคธे เคฆूเคฐ เคฐเคें
1️⃣
.png)
เคธเคฒ्เคซ्เคฏूเคฐिเค เคเคธिเคก (Gerber Acid)
เคเคชเคฏोเค
Gerber เคตिเคงि เคธे เคฆूเคง เคฎें เคซैเค เคेเคธ्เค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเคชเคฏोเค เคนोเคคा เคนै। เคฏเคน เคช्เคฐोเคीเคจ เคो เคोเคฒเคเคฐ เคซैเค เคो เค เคฒเค เคเคฐเคคा เคนै।
เคเคตเคถ्เคฏเค เคคाเคเคค
Specific Gravity (SG): 1.820 – 1.825
Concentration: 90–91%
เคคैเคฏाเคฐी
⚠️ เคฏเคน เคेเคฎिเคเคฒ เคฒैเคฌ เคฎें เคฌเคจाเคจा เคเคคเคฐเคจाเค เคนोเคคा เคนै
✔ เคนเคฎेเคถा เคฐेเคกीเคฎेเคก Gerber Acid เคนी เคเคชเคฏोเค เคเคฐें
✔ เคेเคตเคฒ เคเคธिเคก เคนाเคเคก्เคฐोเคฎीเคเคฐ เคธे SG เคेเค เคเคฐें
2️⃣ เคเคฎाเคเคฒ เค เคฒ्เคोเคนเคฒ (Iso-Amyl Alcohol)
เคเคชเคฏोเค
Gerber เคซैเค เคेเคธ्เค เคฎें เคซैเค เคो เคธाเคซ-เคธाเคซ เค เคฒเค เคฆिเคाเคจे เคे เคฒिเค।
เคเคตเคถ्เคฏเค เคถुเคฆ्เคงเคคा
99% Iso-Amyl Alcohol
๐ เคธीเคงे เคเคชเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคोเค เคคैเคฏाเคฐी เคจเคนीं
3️⃣ เคธोเคกिเคฏเคฎ เคนाเคเคก्เคฐॉเค्เคธाเคเคก (NaOH) – Acidity Test
เคเคชเคฏोเค
เคฆूเคง เคी เค เคฎ्เคฒเคคा (Acidity) เคांเคเคจे เคे เคฒिเค।
0.1 Normal (0.1 N)
เคैเคฒเคुเคฒेเคถเคจ
NaOH เคा Molecular Weight = 40
0.1 N NaOH = 4 เค्เคฐाเคฎ NaOH / 1 เคฒीเคเคฐ เคชाเคจी
เคฌเคจाเคจे เคी เคตिเคงि
4 เค्เคฐाเคฎ NaOH เคคौเคฒें
เคกिเคธ्เคिเคฒ्เคก เคตाเคเคฐ เคฎें เคोเคฒें
เคฎाเคค्เคฐा 1000 ml เคชूเคฐी เคเคฐें
4️⃣ เคซिเคจॉเคฒ्เคซ्เคฅेเคฒीเคจ เคंเคกिเคेเคเคฐ (Phenolphthalein)
เคเคชเคฏोเค
Acidity test เคฎें endpoint เคชเคนเคाเคจเคจे เคे เคฒिเค।
เคเคตเคถ्เคฏเค เคคाเคเคค
1% เคธॉเคฒ्เคฏूเคถเคจ
เคैเคฒเคुเคฒेเคถเคจ
Phenolphthalein = 1 เค्เคฐाเคฎ
Ethanol (95%) = 100 ml
เคคैเคฏाเคฐी
เคชाเคเคกเคฐ เคो เคเคฅेเคจॉเคฒ เคฎें เคोเคฒें
เคก्เคฐॉเคชเคฐ เคฌोเคคเคฒ เคฎें เคฐเคें
End point เคฐंเค: เคนเคฒ्เคा เคुเคฒाเคฌी
5️⃣ เคฎेเคฅिเคฒीเคจ เคฌ्เคฒू เคธॉเคฒ्เคฏूเคถเคจ (MBRT Test)
เคเคชเคฏोเค
เคฆूเคง เคी เคฌैเค्เคीเคฐिเคฏเคฒ เค्เคตाเคฒिเคी เคांเคเคจे เคे เคฒिเค।
เคเคตเคถ्เคฏเค เคคाเคเคค
0.005%
เคैเคฒเคुเคฒेเคถเคจ
0.005 เค्เคฐाเคฎ / 100 ml
เคฏा
0.05 เค्เคฐाเคฎ / 1000 ml
เคคैเคฏाเคฐी
เคชाเคเคกเคฐ เคो เคกिเคธ्เคिเคฒ्เคก เคตाเคเคฐ เคฎें เคोเคฒें
เคกाเคฐ्เค เค्เคฒाเคธ เคฌोเคคเคฒ เคฎें เคฐเคें
6️⃣ เค เคฒ्เคोเคนเคฒ เคธॉเคฒ्เคฏूเคถเคจ (Alcohol / COB Test)
เคเคชเคฏोเค
เคฆूเคง เคी เคนीเค เคธ्เคेเคฌिเคฒिเคी เคांเคเคจे เคे เคฒिเค।
เคเคตเคถ्เคฏเค เคคाเคเคค
68% Alcohol
เคैเคฒเคुเคฒेเคถเคจ (95% เคธे)
68 ml เค เคฒ्เคोเคนเคฒ
32 ml เคกिเคธ्เคिเคฒ्เคก เคตाเคเคฐ
= 100 ml
7️⃣ เคเคฏोเคกीเคจ เคธॉเคฒ्เคฏूเคถเคจ (Starch Test)
เคเคชเคฏोเค
เคฆूเคง เคฎें เคธ्เคाเคฐ्เค เคी เคฎिเคฒाเคตเค เคांเคเคจे เคे เคฒिเค।
เคคैเคฏाเคฐी
เคเคฏोเคกीเคจ เค्เคฐिเคธ्เคเคฒ = 1 เค्เคฐाเคฎ
เคชोเคैเคถिเคฏเคฎ เคเคฏोเคกाเคเคก = 2 เค्เคฐाเคฎ
เคกिเคธ्เคिเคฒ्เคก เคตाเคเคฐ = 100 ml
เคชเคฐिเคฃाเคฎ
เคจीเคฒा เคฐंเค → เคธ्เคाเคฐ्เค เคฎौเคूเคฆ
8️⃣ DMAB เคฐिเคเคेंเค (Urea Test)
เคเคชเคฏोเค
เคฆूเคง เคฎें เคฏूเคฐिเคฏा เคी เคฎिเคฒाเคตเค เคांเคเคจे เคे เคฒिเค।
เคคैเคฏाเคฐी
DMAB = 1.6 เค्เคฐाเคฎ
Hydrochloric Acid (HCl) = 100 ml
เคชเคฐिเคฃाเคฎ
เคชीเคฒा เคฐंเค → เคฏूเคฐिเคฏा เคฎौเคूเคฆ
9️⃣ เคฐेเคธोเคฐ्เคธिเคจोเคฒ เคฐिเคเคेंเค (Sugar Test)
เคเคชเคฏोเค
เคฆूเคง เคฎें เคीเคจी เคी เคฎिเคฒाเคตเค เคांเคเคจे เคे เคฒिเค।
เคคैเคฏाเคฐी
Resorcinol = 1 เค्เคฐाเคฎ
Hydrochloric Acid (HCl) = 100 ml
เคชเคฐिเคฃाเคฎ
เคฒाเคฒ เคฐंเค → เคीเคจी เคฎौเคूเคฆ
๐ เคธोเคกिเคฏเคฎ เค्เคฒोเคฐाเคเคก เคธॉเคฒ्เคฏूเคถเคจ (0.9%)
เคเคชเคฏोเค
เคธ्เคैंเคกเคฐ्เคกाเคเคेเคถเคจ เคเคฐ เคैเคฒिเคฌ्เคฐेเคถเคจ เคฎें।
เคैเคฒเคुเคฒेเคถเคจ
NaCl = 9 เค्เคฐाเคฎ
เคกिเคธ्เคिเคฒ्เคก เคตाเคเคฐ = 1000 ml
1️⃣1️⃣ เคกिเคธ्เคिเคฒ्เคก เคตाเคเคฐ
เคเคชเคฏोเค
เคธเคญी เคेเคฎिเคเคฒ เคฌเคจाเคจे เคฎें
เคงुเคฒाเค เคเคฐ เคกाเคเคฒ्เคฏूเคถเคจ เคฎें
✔ เคฎिเคจเคฐเคฒ-เคซ्เคฐी เคนोเคจा เคाเคนिเค
✔ เคเคฎ เคंเคกเค्เคिเคตिเคी
๐ เคธाเคฐांเคถ เคคाเคฒिเคा (Summary Table)
เคेเคฎिเคเคฒ
เคเคชเคฏोเค
เคคाเคเคค
Sulphuric Acid
Fat Test
SG 1.820–1.825
Amyl Alcohol
Fat Test
99%
NaOH
Acidity
0.1 N
Phenolphthalein
Indicator
1%
Methylene Blue
MBRT
0.005%
Alcohol
COB Test
68%
Iodine
Starch Test
Standard
DMAB
Urea Test
Standard
เคจिเคท्เคเคฐ्เคท (Conclusion)
เคฆूเคง เคฒैเคฌ เคेเคฎिเคเคฒ्เคธ เคी เคธเคนी เคคैเคฏाเคฐी เคธเคीเค เคฆूเคง เคชเคฐीเค्เคทเคฃ เคे เคฒिเค เคฌेเคนเคฆ เคเคฐूเคฐी เคนै।
เคเคฒเคค เคฎाเคค्เคฐा เคฏा เคเคฒเคค เคนैंเคกเคฒिंเค เคธे เคเคฒเคค เคฐिเคเคฒ्เค เค เคธเคเคคे เคนैं।
เคนเคฎेเคถा เคธ्เคैंเคกเคฐ्เคก เคैเคฒเคुเคฒेเคถเคจ, เคธेเคซ्เคी เคจिเคฏเคฎ เคเคฐ เคธเคนी เคธ्เคोเคฐेเค เคा เคชाเคฒเคจ เคเคฐें।
Comments
Post a Comment